Film Müziği ile İlgili Terimler – II

Film Müziği ile İlgili Terimler-I yazısının devamı niteliğinde olan bu yazıda; parça, MIDI versiyon ve click’e değineceğiz.

Parça (Cue):

Bir filmde yer alan her bir müzik parçasına verilen isimdir. Parçalar yerine göre birkaç saniye kadar kısa, bazense onlarca dakika uzunluğunda olabilmektedir. Eser uzunlukları konusundaki inisiyatifler genellikle yönetmen ve besteci tarafından film müziğinin belirlenmesi oturumunda belirlenir.

20 saniyelik bir parça örneği:

MIDI Versiyon (MIDI Mock-up):

Geçici örnek parçalar (Temp Track), film müziğinin belirlenmesi oturumunda (Spotting Session) besteciye sunuldu, müziğin filmdeki işlevi tartışıldı ve besteci üretim sürecine girdi. Bestecinin, eser çalışmalarında 20 farklı enstrüman düzenlemesi gerçekleştirdiğini düşünelim. Beste sürecinin hemen ardından bu 20 farklı enstrüman için müzisyenler belirlenip yönetmenin beğenisine sunulacak parçaların kaydı gerçekleştirilirse, bu durum ciddi bir masraf ve vakit kaybı doğuracaktır. İlk aşamada belki fuzuli olacak bu masraftan kurtulmanın bir yolu olarak parçaların MIDI versiyonları besteci tarafından hazırlanır ve yönetmene dinletilir. Karar mercilerinden onay çıkması halinde müzisyenler belirlenir, herkes kendine ait partisyonu (bölümü) çalar, kaydedilir, mikslenir ve eserler son halini alır.

MIDI Mock-up

MIDI versiyon yalnızca film müziği terimi olarak kullanılan bir sözcük değildir. Özellikle büyük prodüksiyon gerektiren projelerde ön çalışma (ortaya çıkacak düzenlemeyi duyma ve dinletme) olarak kullanımı 1980’lerde yaygınlaşan MIDI ve synthesizer teknolojisiyle birlikte artmıştır.

MIDI (Müzik Enstrümanları Dijital Arabirimi) teknolojisi sayesinde besteciler; keman, gitar, flüt, davul, ud gibi her türlü enstrümanın düzenlemelerini bir MIDI klavye ile sanal olarak (bilgisayar ortamında) çalabilme şansı bulurlar. MIDI teknolojisiyle daha önce kaydedilmiş/örneklenmiş sesler birleştirilerek çalınabilen enstrümanlar jargonda sanal enstrüman olarak adlandırılmaktadır.

Örnek: Aşağıdaki eserin 51.saniyesinde giren gayda (bir İskoç milli enstrümanı) bir MIDI klavye yardımıyla bilgisayar ortamında çalınmıştır.

Click

Click, orkestra şefi ve kayıt müzisyenlerinin kulaklıklarına gönderilen ve belirlenen tempoyu referans almalarını sağlayan duyulabilir metronom sinyalidir.

Daha önceki bir yazımızda film müziği bestecisinin, Einstein kadar olmasa da bir matematik altyapısına sahip olması gerektiğinden bahsetmiştik. Film üzerinde tartışılırken dikkat edilen en önemli şeylerden biri müziğin görsel üzerinde nasıl bir misyon üstleneceğiydi. Özellikle aksiyon gibi sahne geçişlerinin müzikle net bir şekilde tasvirinin amaçlandığı türden filmlerde, müziğin başladığı, modun değiştiği ve müziğin bittiği kareleri belirlemek bazen üstleneceği misyonu belirlemekten daha fazla önem arz etmektedir. Bu noktada besteci, müziğin kullanılacağı bölümdeki tempoyu belirler, saniyeleri sayar ve ölçülere böler. Bu sayede müziğin formunu şekillendirir. Neredeyse tüm filmlerde film müziği eserlerinin kaydında görüntü ile uyumun sağlanabilmesi adına click kanalı kullanılır.

Click yardımıyla, kayıtta çalan müzisyenlerin tempoya uyması ve bu sayede müziğin görüntüye amaçlandığı şekilde yerleşmesi sağlanmış olur.

İstediğiniz tempoya göre click sunan bir website:
Metronomer

-Feridun Emre Dursun


No Replies to "Film Müziği ile İlgili Terimler - II"


    Got something to say?

    Some html is OK